11e eeuw

…..Het is het begin van de Hoge middeleeuwen. De 11e eeuw wordt ook wel de ‘eeuw van de Kruistochten’ genoemd, waar de Europese christelijke koninkrijken in reactie op de oproep van de pausen, begonnen met een aantal aanvallen op het Heilige Land om de bevolking te helpen zich aan de controle van de moslims te ontworstelen, van alle kruistochten was de eerste kruistocht de meest succesvol. Terugkerend naar Europa, was een van de belangrijkste gebeurtenissen de Normandische verovering van Engeland na de Slag bij Hastings , waar Willem de Veroveraar de Anglo-Saksische koning Harold II versloeg, waardoor de Noormannen beslag lagen op het koninkrijk en de geschiedenis van Engeland permanent veranderde. OP het Iberisch schiereiland, verloor het Kalifaat van Córdoba zijn macht in Al-Andalus ten voordele van de Almoraviden, die, in de loop van de eeuw alleen het kalifaat in beslag namen, uiteindelijk, de nemen de Taifa koninkrijken hun dominante plaats in in Al -Andalus.

Europa

…..Missionarissen brengen het christendom naar Scandinavië. Met de bekering van de Vikingen komt er geleidelijk een einde aan hun plundertochten in Europa. Daarna komt de handel weer op gang. De Normandiërs breiden hun macht uit naar Sicilië en Apulië, en vanaf 1066 naar Engeland. De Vikingen koloniseren daarna IJsland en Groenland. Investituurstrijd, dit was een machtsstrijd tussen de paus van Rome en de keizer van het Heilige Roomse Rijk. De twistvraag gaat steeds over de benoeming van hogere geestelijken (rijksbisschoppen) en de abten en abdissen van rijksabdijen (geestelijke instellingen onder voogdij van de keizer). Onder Stefanus I en zijn zoon worden de Magyaren gekerstend. De taifa Sevilla, een emiraat in het zuiden van Spanje en Portugal, kent een onafhankelijke periode van 1031 tot 1091 onder de familie Banu Abbad. De hoofdstad van de taifa is Sevilla. De oostkolonisatie begint met de verovering door Saksische hertogen van het gebied tussen de Elbe en de Oder. De Slavische bevolking wordt met geweld gekerstend en de kolonisten vestigen zich onder militaire bescherming.

Godsdienst

…..Vanaf de 11e eeuw bouwt de paus een gecentraliseerde structuur rond het pausdom op. In 1059 stelt paus Nicolaas II het College van kardinalen in, dat voortaan de taak heeft de nieuwe paus te kiezen. Daarnaast zien we de opkomst van de pauselijke Curie als hoogste bestuurscollege van de kerk. Aflaten (een aflaat is de kwijtschelding voor God van tijdelijke straffen voor zonden die, wat de schuld betreft, reeds vergeven werden), worden buiten het persoonlijke gebied van de biecht gehouden, ze zijn ook aanwendbaar als kwijtschelding van een deel van de straf voor overleden familieleden of vrienden in het vagevuur. Het Oosters schisma (1054) tussen het oostelijke en het westelijke deel van de christenheid van het vroegere Romeinse Rijk leidt tot de scheiding tussen de orthodoxe of Byzantijnse patriarchaten en het patriarchaat van Rome, de Latijnse Kerk. De Godsvredebeweging (Pax Dei) bestrijdt met succes de chaos van de elkaar bestrijdende Europese ridders. Er worden regels gesteld aan de krijgers en wie zich daaraan niet houdt loopt gevaar door kerk en onderdanen te worden afgezworen.

Rechtsstelsel

…..Het eerstgeboorterecht ontstaat in West-Europa na talloze familieconflicten over de erfopvolging. Het betreft hierbij zowel de koningshuizen, de adelshuizen als de boerenfamilies; allen besluiten in een vrij korte periode de eerstgeboren zoon tot erfgenaam te maken van het vaderlijk erfgoed.

Nederlanden

…..Snelle verstedelijking van Vlaanderen. In plaatsen als Atrecht, Ariën, Sint-Omaars ,Rijsel, Dowaai, Orchies, Gent, Brugge, Ieper, Aalst en Geraardsbergen ontwikkelen zich ambacht, vroege industrie en administratie. De lakenindustrie is afhankelijk van de aanvoer van Engelse wol. Graaf Boudewijn V van Vlaanderen vervangt de gouwindeling uit de Karolingische tijd door vijf kasselrijen: Brugge, Gent (Oudburg), Sint-Omaars, Kortrijk, Doornik in Henegouwen).Begin van de Grote ontginning in Holland en Utrecht. De Brunonen, ook wel de vorsten van Brunswijk genaamd, besturen Midden-Friesland tussen Vlie en Lauwers. Ze worden de graven van Stavoren, Oostergo, Westergo en Iselgo genoemd. Later krijgen ze ook de rechten over Hunsingo en Fivelingo erbij. De eland sterft uit in Noord-Nederland, daardoor sterft ook de bruine beer uit in Nederland. (in Vlaanderen pas in de 13e eeuw, dit blijkt uit jachtrechten van Utrechtse Bisschoppen.)

Azië en Afrika

…..De Banu Hilal zijn bedoeïenen, die met grote kuddes vee uit het verdroogde Arabië komen, de bergen mijden, maar de vruchtbare Noord-Afrikaanse landbouwgronden laten kaalvreten, waarna zandstormen de vruchtbare bovenlaag wegblazen.

Wetenschap

…..Abu al-Qasim al-Zahravi wordt gezien als de vader van de moderne chirurgie. Hij schrijft onder andere de Kitab al-Tasrif (1000), een 30 delen tellende encyclopedie die tot de 17e eeuw zowel aan islamitische als Europese medische scholen zal worden gebruikt als lesmateriaal. Een andere invloedrijke persoon in de islamitische geneeskunst is Avicenna. Van zijn hand zijn de Canon van de geneeskunde (1025) en Het boek van geneeskunde (1027), die eveneens tot de 17e eeuw vast lesmateriaal zullen zijn aan islamitische en Europese scholen. Avicenna doet tevens belangrijk onderzoek naar infectieziektes, zoals het voorkomen van verspreiding door zieke patiënten af te zonderen, en medisch onderzoek.

Cultuur

…..In de Abdij van Reichenau ontstaat de hervorming van de gregoriaanse muziek met een indeling in acht verschillende modi.

Militair

…..Rond deze tijd worden oude versterkingen als palissades en donjons vervangen door vrijwel onneembare stenen forten en kastelen. De eerste beschrijving van echt buskruit komt voor in de Chinese militaire encyclopedie Wu Ching tsung Yao.

Innovatie

…..De ijzer-gallusinkt (ook: ferrotannine-inkt of ijzergalnoteninkt) wordt omstreeks de 11e eeuw ontdekt. De recepten van deze inkten zijn gevonden in geschriften uit de kloosters. Ze worden gevormd door een reactie van looizuur, dat in de galappels aanwezig is, met een metaalzout (ijzer(II)sulfaat of koper(II)sulfaat). De kleur ontstaat echter pas wanneer de inkt aan de lucht wordt blootgesteld. Daarom voegt men kleurstoffen toe (blauwhout, indigo, sepia) teneinde de inkt al enige kleur te geven.

Relevante gebeurtenissen


Oorlogen en politiek

  • 1000: Val van de Romeins-Germaanse samenleving.
  • 1001: Mahmud van Ghazni valt het noorden van India aan .
  • 1001: De Vikingen, geleid door Leif Eriksson, komen aan in Noord-Amerika.
  • 1003: Robert II van Frankrijk valt het hertogdom Bourgondië  binnen en annexeert het gebied in het jaar 1016.
  • 1005: De oorlog tussen de Chinese Song-dynastie en de Kitanos wordt met een verdrag beëindigt.
  • 1014: De Byzantijnen, geleid door keizer Basileios II, verslaan de Bulgaren van Samuel van Bulgarije in de slag bij Kleidion.
  • 1015: Een zeeconflict aan de kust van Noorwegen , waar koning Olaf II van Noorwegen wint in de slag om Nesjar.
  • 1018: Het Eerste Bulgaarse Rijk wordt veroverd door het Byzantijnse rijk.
  • 1020: Avicenna schrijft De canon van de geneeskunde.
  • 1027: Eerste vergadering van ‘Paz y Tregua de Dios‘ (vrede en wapenstilstand) in de Catalaanse provincies.
  • 1035: Knoet de Grote sterft , koning van Noorwegen , Engeland en Denemarken.
  • 1037: Fernando I van Leon verovert het koninkrijk Galicia.
  • 1042: De Noormannen vestigen Melfi als hun hoofdstad in Zuid- Italië.
  • 1043: Het Byzantijnse Rijk en het Kievse Rijk zijn verwikkeld in een zeeslag.
  • 1044: Het Sacrum Romeins-Germaanse rijk verslaat de Hongaren in de Slag bij Ménfő.
  • 1045Berbers verbreken hun bondgenootschap met de Fatimids en erkennen het gezag van de kalief van Bagdad.
  • 1054: Astronomen observeren een grote supernova (de Krabnevel ).
  • 1054: In de slag bij Atapuerca verslaat een Castiliaans en Leonees leger een ander van het koninkrijk Pamplona.
  • 1055: Seltsjoekse Turken veroveren Bagdad en nemen de kalief Abbasid gevangen.
  • 1056Fernando I van Leon wordt tot Imperator totius Hispaniae gekroond.
  • 1061-1091: De Normandische verovering van Zuid-Italië vindt plaats.
  • 1066: Het leger van koning Harold II  van Engeland verslaat een binnenvallend Viking-leger in de Battle of Stamford-brug .
  • 1066: De koning Haroldo II van Engeland sterft in Slag om Hastings, Willem de Veroveraar neemt met de troon van Engeland over.
  • 1071: Sultan Alp Arslan verslaat de Byzantijnen in de Slag bij Manzikert.
  • 1072: Koning Sancho II de Castilia verslaat zijn broer Alfonso VI de León in de slag bij Golpejera.
  • 1073-1074: de Seltsjoeken veroveren Ankara en Jeruzalem op de Byzantijnen.
  • 1075: De keizer Enrique IV onderdrukt een rebellie in Saksen.
  • 1076: De Almoraviden vallen het koninkrijk Ghana aan.
  • 1078: Nikephoros III begint een opstand tegen de Byzantijnse keizer Michael VII Doukas.
  • 1085Alfonso VI van Castilia bevrijdt Toledo.
  • 1086: De Almoraviden verslaan een Aragonese-Leonese leger in de Slag bij Sagrajas.
  • 1086: Willem de Veroveraar schrijft het Domesday Book.
  • 1088: Een opstand vindt plaats tegen Willem II van Engeland.
  • 1088: De universiteit van Bologna wordt gesticht in het noorden van Italië.
  • 1091: De Noormannen nemen de controle over het eiland Malta.
  • 1091: de Byzantijnen onder Alexios I Komnenos verslaan te Petsjenegen in de slag om Levounion.
  • 1093: Koning Malcolm III uit Schotland sterft in de strijd tegen Hendrik II van Engeland.
  • 1094El Cid verovert Valencia , uit de handen van de Almoraviden.
  • 1095: Paus Urbanus II roept de Europese christelijke koninkrijken op tot de eerste kruistocht.
  • 1096: Oxford University werd gesticht in de buurt van Londen , de eerste Engels sprekende universiteit.
  • 1096-1099: de eerste kruistocht vindt plaats, wat een totaal succes zal zijn voor het christendom.
  • 1097: de kruisvaarders nemen Nicaea in.
  • 1099: de kruisvaarders veroveren de heilige stad Jeruzalem na een belegering.

In deze eeuw wordt de stad Tiwanaku, in het midden van de Andes, verlaten.

Belangrijke personen


  • Alfonso VI op een miniatuur uit de 12 e eeuw in de kathedraal van Santiago de Compostela.

    Abraham bar Hiyya (1065 / 1070-1136): wiskundige, astronoom en Hebreeuwse filosoof, van Andalusische afkomst.

  • Al-Biruni (973-1048): Perzische astronoom, natuurkundige, filosoof en historicus .
  • Al-Karaji (953-1029): Perzisch wiskundige en ingenieur.
  • Alexios I Komnenos (1048-1118): Byzantijnse keizer.
  • Alfonso VI de León (1047-1119): koning van Castilia en Galicia .
  • Almanzor (938-1002): militair en politicus uit Andalusië, leider van het kalifaat van Córdoba .
  • Alp Arslan (1030-1072 / 1073): Sultan Seljuk .
  • Anselmus van Canterbury (1033-1109): heilige, theoloog en filosoof, benedictijnermonnik .
  • Azarquiel (1029-1087): Andalusische astronoom.
  • Basileios II Boulgaroktonos (958-1025): Byzantijnse keizer, beroemd om zijn overwinningscampagnes.
  • Benedictus VIII (f 1024): Roomse Paus, schepper van het ‘bestand van God’.
  • Benedictus IX (1012-1056): Roomse Paus, gekozen opperste paus op 14-jarige leeftijd, is de meest vroegrijpe paus in de geschiedenis.
  • Berengarius van Tours (1000-1088): Franse theoloog.
  • Bohemund I van Antiochië (1058-1111): Kruisvaarder, Prins van Taranto en Antiochië .
  • Knoet de Grote (995-1035): Vikingkoning van Engeland , Noorwegen en Denemarken .
  • Keizer Koenraad II (990-1039): keizer van het Sacrum Germaanse Romeinse Rijk .
  • Constantijn IX Monomachos (1000-1055): Byzantijnse co-keizer met Zoe Porphyrogerita .
  • Fernando I, volgens een middeleeuwse miniatuur van de Kathedraal de León.

    Constantinus van Africa (1020-1087): vertaler en monnik.

  • Eduard de Belijder (1003-1066): Engelse koning, van de efemere Saksische restauratie.
  • Keizer Hendrik III (1017-1056): keizer van het Heilige Roomse Germaanse Rijk.
  • Keizer Hendrik IV (1050-1116): keizer van het heilige Romeins-Germaanse rijk.
  • Stephanus I van Hongarije (975-1038): eerste Hongaarse koning.
  • Fernando I van Leon (1016-1065): graaf van Castilia en koning van Leon.
  • Gregorius VII (1020-1085): Roomse Paus, beroemd voor het maken van de Investiture-klacht.
  • Willem de Veroveraar (1027-1087): hertog van Normandië en eerste Normandische koning van Engeland.
  • Harald III van Noorwegen (1015-1066): Noorse koning.
  • Harold II van Engeland (1022-1066): laatste Angelsaksische koning van Engeland.
  • Isaäk I Komnenos (1005-1061): Byzantijnse keizer, oprichter van de Comandese dynastie.
  • Leif Eriksson (970-1020): Viking-ontdekkingsreiziger, een van de eerste Europeanen die Noord-Amerika bereikte.
  • Magnus III van Noorwegen(1073-1103): Noorse koning.
  • Mahmud de Ghazni (971-1030): eerste sultan van het Gaznavid-rijk.
  • Matilde van Toscane (1046-1115): Italiaanse edelman, bekend om zijn voortdurende steun aan paus Gregorius VII .
  • Olaf II (995-1030): Noorse viking koning afkomst, die zich tot het christendom bekeerde en na zijn dood zelfs heilig verklaard werd.
  • Rodrigo Díaz de Vivar (el Cid).

    Robert II van Vlaanderen (1065-1111): Graaf van Vlaanderen , bekend onder de bijnaam “Robert de Kruisvaarder”.

  • Robert II van Frankrijk (972-1031): Franse koning, geëxcommuniceerd vanwege zijn huwelijk.
  • Robert de Molesmes (1028-1111): Franse abt, een van de grondleggers van de cisterciënzerorde .
  • Rodrigo Diaz de Vivar (1043-1099): Castiliaans edelman, bekend onder de bijnaam “El Cid“.
  • Samuel van Bulgarije (- 1014): tsaar van het eerste Bulgaarse rijk .
  • Sancho III (990 / 992-1035): koning van Navarra.
  • Shao Yong (1011-1077): filosoof, dichter, kosmoloog en Chinees historicus.
  • Urbanus II (1042-1099): Roomse Paus, bekend van het prediken van de Eerste Kruistocht .
  • Vladimir I van Kiev (958-1015): grootvorst van Kiev en prins van Novgorod , bekeerd tot het christendom.
  • Jaroslav I de Wijze (978-1054): Prins van Kiev en Veliky Novgorod , tijdens zijn regering was er de bloeitijd van Kievse Rijk .
  • Yusuf ibn Tasufin (1061-1106): leider van de Almoraviden.
  • Zhou Dunyi (1017-1073): Chinese filosoof en kosmoloog.
  • Zoë Porphyrogenita (978-1050): Byzantijnse keizerin.

Naar boven

{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=es|titel=Siglo XI|oldid=108282532|datum=20180521|laatst bijgewerkt20180521}}
{{Bronvermelding Wikipedia|taal=nl|titel=11e eeuw|oldid=51318418|datum=20180521|laatst bijgewerkt20180521}}

%d bloggers liken dit: