…..De 8ste eeuw wordt ook wel de ‘eeuw van de Saracenen‘ genoemd. Deze eeuw valt op door de expansiedrift van de moslims, de Arabieren veroveren Noord-Afrika en vallen het Iberisch schiereiland binnen, de Arabieren verslaan de Visigoten in de slag bij Guadalete, waar koning Rodrigo zelf sterft in de strijd. Vanwege interne meningsverschillen en gebrek aan effectieve weerstand verdwijnt het Visigotische Koninkrijk Toledo en wordt geassimileerd door het Omajjaden Kalifaat. Deze Saracenen doorkruisen de Pyreneeën en vallen Frankisch grondgebied binnen, daar worden ze tegengehouden door Carlos Martel in de beslissende slag om Poitiers, deze remt het moslimoffensief definitief af. Decennia later, sticht de koning van de Franken , Karel de Grote het Karolingische Rijk , en wordt door de Paus als Keizer erkend, het rijk zelf overleefd Karel de Grote ternauwernood, want na de dood van zijn zwakke zoon, verdelen zijn kleinkinderen zijn rijk.

…..Ondertussen, in het Oosten, breiden de moslims hun rijk uit tot aan de rivier de Indus, op de grens met India , waar ze hun maximale expansie in het Oosten bereiken, en in het Westen komen ze tot de provincie Septimania. Ook aan de kant van het Byzantanse Rijk gaat het niet best, de moslims belegeren de stad Constantinopel in de jaren 717 en 718 met behulp van de Bulgaren en ook deze bijna onneembare stad valt in handen van de moslims.

Belangrijke gebeurtenissen in de 8e eeuw


Europa

Karel de Grote

De Karolingen zetten de Merovingen aan de kant en worden zelf koningen van het Frankische Rijk. In de Saksenoorlogen onderwerpt Karel de Grote de Saksen. Engeland is verdeeld in zeven koninkrijken: de heptarchie (Wessex, Essex, Sussex, Kent, East Anglia, Mercia en Northumbria) deze voeren meestal oorlog tegen elkaar. Onder leiding van Abd el Rahman weten de Omajjaden van Andalusië tot diep in Frankrijk door te dringen. Uiteindelijk worden ze in 732 nabij Poitiers tot staan gebracht en trekken zij zich terug tot achter de Pyreneeën.

Godsdienst

…..Begin van het iconoclasme, de strijd over het toelaten van afbeeldingen van Christus, de Moeder Gods en heiligen in de oosterse kerken. De Engelse monnik Beda Venerabilis slaagt erin de christelijke jaartelling en de paaskalender algemene ingang te doen vinden. In Noord-Europa vindt de kerstening plaats door Engelse en Ierse missionarissen zoals Lebuïnus, Willibrordus, Bonifatius en Werenfridus. Onder de Omajjaden verbreidt de islam zich sterk naar het westen zowel als naar het oosten. Vele moskeeën verrijzen, waaronder de Omajjadenmoskee in Damascus en de Al-Aqsamoskee in Jeruzalem. De Omayaden verliezen de macht in het kalifaat aan de Abbasiden. die verplaatsen de hoofdstad van Damascus naar Bagdad. Het boeddhisme, dat in de eerste eeuw van de christelijke jaartelling vanuit India naar China is komen overwaaien, blijft tijdens de Tang-periode een belangrijke godsdienst en wordt goedgekeurd door de keizerfamilie. Grote boeddhistische bouwprojecten als de Grote Boeddha van Leshan worden gesubsidieerd door de staat. Het boeddhisme komt vanuit India Tibet binnen.

Nederlanden

…..De Fries-Frankische oorlogen zijn meerdere gewapende conflicten van het Frankische Rijk tegen het Friese koninkrijk. De inzet is meestal de beheersing van de delta tussen Rijn en Maas. De voortdurende vijandelijkheden zijn de aanleiding voor het einde van het Friese koninkrijk in 734. De Fries-Frankische oorlogen eindigen met de laatste opstand van de Friezen in 793. Dorestad is een bloeiende handelsstad, lange tijd betwist door Friezen en Franken maar vanaf 719 deel van het Frankenrijk. Van hieruit wordt handel gedreven met de niet-christelijke wereld in het noorden. In de Nederlanden brengen Friese handelaren van de Rijndelta de Merovingische munt sceatta vanaf circa 700 in omloop. De munten worden onder meer geslagen in Dorestad. Zij vervangen binnen korte tijd de Romeinse gouden munten.

Azië

…..De periode van de Tang-dynastie wordt door historici veelal gezien als een van de hoogtepunten in de Chinese beschaving. Het grondgebied van China, dat door de militaire prestaties van zijn vroege heersers is verworven, is groter dan dat tijdens de Han-dynastie. Bevorderd door contact met India en het Midden-Oosten wordt de periode gekenmerkt door een culturele opbloei. De grootste bloeitijd van het Bohai-Rijk onder de derde koning Tae Hŭngmu (Da Jinmao, gest. 793) die 57 jaar regeert. Het Bohai-Rijk in het huidige Korea claimt dat het de opvolger is van het Koguryo-koninkrijk, maar het is ook sterk op de Chinese Tang-dynastie gericht. Japan leeft in de Naraperiode, waarin het boeddhisme de godsdienst van de keizer wordt. Er wordt een begin gemaakt met de geschiedschrijving, de eerste munten worden geslagen en Japan oriënteert zich meer op China. De twee belangrijkste gebieden in de Indische Archipel zijn nog steeds Sumatra en Java. Java is zeer belangrijk voor de specerijenhandel, die in de lift zit. Sumatra controleert dan weer de zeevaartroutes naar China en omgekeerd. Deze route gaat door de Straat Sunda.

Scheepvaart en handel

…..De Chinezen vervoeren olie in bulk met een omgebouwde Newchwang-jonk. Oorspronkelijk was dit type schip ontwikkeld voor het vervoer van water. Arabische en Perzische geschriften vermelden het transport van olie van Bakoe (hoofdstad van Azerbeidzjan) naar Bagdad voor verwarming. De Newchwang jonk was revolutionair, aangezien hij al was uitgerust met een “expansion trunk”, die bij stijging van temperatuur uitzette. Voor het eerst verschijnt er in de Lage Landen een hulk, een vrachtschip met een stevenloze romp van zware planken en een in de lengte sterk gebogen vorm: de z.g. zeeg.

Innovatie

  • In Europa vindt het gebruik van stijgbeugels ingang.
  • De Arabieren nemen Chinese papiermakers gevangen, tijdens een oorlog tussen het zich uitbreidende Arabische Rijk en Chinese keizerrijk omstreeks het jaar 740 n. C. Zo leren de Arabieren papier maken en dit verdringt al snel het minder stevige papyrus gemaakt van papyrusplanten en het steviger, maar veel duurdere perkament.
  • De techniek van de blokdruk zorgt ervoor dat in China het geschreven woord ter beschikking kwam van enorm groot publiek.
  • De zware ploeg wordt in gebruik genomen in de Rijnvallei.
  • De haam (een houten, vaak tweedelig halsjuk dat om de nek van een trekdier wordt geplaatst om een voertuig of landbouwwerktuig te kunnen trekken) wordt in gebruik genomen in Noord-Europa.
  • Het papier maken wordt geïntroduceerd in het Arabische Rijk vanuit China in het midden van de 8e eeuw.
  • IJzeren hoefijzers kwamen in algemeen gebruik rond 770.
  • De eerste driehoekige harp wordt ontworpen door de Picten van Schotland.

Kunsten

  • In de Ierse en Engelse abdijen ontwikkelt zich de Insulaire kunst: evangelieboeken worden ware hoogstandjes van kalligrafische kunst. Vanaf de vroege 8e eeuw komen de Durham-evangeliarium, het c, het Lindisfarne-evangeliarium en de Lichfield-evangeliën. Het evangelieboek van Sankt Gallen en de Macregal-evangeliën komen uit de late 8e eeuw.
  • Chrodegang (712-766), bisschop van Metz en stichter van de Abdij van Gorze, brengt de chant messin (dit wil zeggen: zang op de manier van Metz) tot ontwikkeling.

Wetenschap

  • Aan de hofschool van Karel de Grote begint onder leiding van Alcuinus de cultuur en de filosofie weer op te bloeien. De filosofie wordt gezien als een ancilla theologiae, een dienstmaagd van de theologie.
  • In Perzië boekt Jabir ibn Hayyan theoretische en praktische resultaten op het grensgebied van alchemie en chemie. Hij maakt zich verdienstelijk in de ontwikkeling van een aantal basistechnieken zoals kristallisatie, calcinatie, sublimatie en verdamping. Hij ontwikkelt de alembiek, een speciaal voor destillatie bedachte kolf. Hij bereidt verschillende minerale zuren. Hij doet een poging stoffen in klassen onder te verdelen zoals vluchtige substanties als kamfer, arseen en salmiak tegenover metalen als goud, zilver, koper en lood en ten derde materialen die tot poeder fijngestampt kunnen worden.

Oorlogen en politiek

  • 711: Táriq ibn Ziyad gaat aan land in de buurt van Gibraltar en verslaat de Visigoten in de Slag bij Guadalete en beëindigt het Visigotische koninkrijk van Toledo.
  • 717-718: de Arabieren  belegeren de stad Constantinopel , de stad veroverd dankzij de hulp van de Bulgaren.
  • 732: Carlos Martel verslaat de moslims in de slag om Poitiers en stopt de islamitische opmars definitief.
  • 751: In de Slag van Talas verslaat een Arabisch-Turks leger een Chinees leger van de Tang-dynastie in het huidige Kirgizië .
  • 756: Abderramán I het laatste lid van de Omejjas neemt Córdoba in en richt het emiraat van Córdoba op dat zich afscheidt van het kalifaat van Bagdad.
  • 772-804: Karel de Grote viel noordwest Duitsland binnen en verenigd het hertogdom Saksen met het Karolingische rijk na 30 jaar vechten.
  • 792: De Bulgaren verslaan de Byzantijnen in de slag bij Marcelae, geleid door keizer Constantijn VI.

Cultuur 

  • Eerste opname van haiku- stijl Japanse poëzie .
  • 726: Leo III de Isaurio vestigt het iconoclasme als een religieus beleid.
  • 787: De Byzantijnse keizerin Irene van Byzantium roept het Tweede Concilie van Nicea bijeen, om het thema van het iconoclasme te behandelen .

Belangrijke personen

  • Adrianus I (- 795): Paus van Rome, zijn pausdom was een van de meest duurzame in de geschiedenis.
  • Alcuinus van York (735 – 804): heilige voor de Anglicaanse kerk, theoloog en Angelsaksische pedagoog.
  • Beda (672 – 735): heilige en schrijver van Angelsaksische oorsprong.
  • Karel de Grote (742 – 814): oprichter van het Karolingische rijk.
  • Karel Martel (686 – 741): hofmeier van het paleis van Austrasië.
  • Desiderius van de Longobarden (710? – 786): laatste koning van de Lombarden .
  • Don Pelayo (- 737): eerste vorst van het koninkrijk Asturië (718-737).
  • Stefanus II (715-757) Paus van Rome en oprichter van de Pauselijke Staten.
  • Harun al-Rashid (766 – 809): Kalief Abbasid.
  • Irene van Byzantium (752-803): Heilige van de Orthodoxe Kerk , Byzantijnse keizerin.
  • Johannes Damascenus (675 – 759): Syrische theoloog en schrijver.
  • Marwan II (688 – 750): laatste kalief van het kalifaat van de Omajjaden.
  • Musa ibn Nusair (640 – 716): militaire moslim leider.
  • Nikephoros I (765 – 811): Byzantijnse keizer.
  • Pepijn de Korte (715 – 768): hofmeier van het paleis van Austrasië en Neustrië , de vader van Karel de Grote.
  • Rodrigo (688-711): laatste Visigotische monarch van het Visigotische Koninkrijk van Toledo (710-711).
  • Táriq ibn Ziyad (689 – 720): militaire moslim leider.
  • Teodulf van Orléans: heilige en bisschop van Orleans van Spaanse afkomst.
  • Walid I (668 – 715): Omajjaden-kalief.
  • Xuanzong (685 – 752): Chinese keizer van de Tang-dynastie.

Naar boven

{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=es|titel=Siglo VIII|oldid=108187134|datum=20180515|laatst bijgewerkt20180515}}
{{Bronvermelding Wikipedia|taal=nl|titel=8ste eeuw|oldid=51436012|datum=20180515|laatst bijgewerkt20180515}}