Formentera

Formentera

Formentera is een van de eilanden van de archipel van Baleares

het wapen

de vlag

Gegevens
Hoofdstad San Francisco Javier
Officiële taal Spaans en Catalaans
Comunidad aut. Islas Baleares
Hoogte 119 m.b.z.
Oppervlakte 83,24 km²
Bevolking (2020) Bevolking totaal
Bevolkingsdichtheid
….
11.904 inw.
147,53 inw/km²
Bevolkingsnaam formenterano, -na
Postcode 07860 Las Bardetas, Cabo de Berbería en San Francisco Javier
07870 La Sabina
07871 El Pujois, Las Sabinas en San Fernando de las Rocas
07872 El Caló en Pilar de la Mola
Patroon San Jaime
Patrones Purísima Concepción
Officiële website 

Op het kleinst bewoonde eiland van Spanje, Formentera, wordt het leven voornamelijk bepaald door land en zee. Je kan van zo´n eiland natuurlijk niet verwachten dat het overloopt van culturele activiteiten of historische lokaties. Maar toch zijn dorpen als San Francisco Javier, San Ferrando de las Rocas en Pilar de la Mola het brengen van een bezoek waard. Het belangrijkste culturele erfgoed  omvat een aantal verdedigingstorens en vuurtorens, en voor de zondaars onder u is er de Penitentiaire Kolonie van Formentera (Ses Salines). Ook op gastronomisch gebied heeft het een aantal opmerkelijke inheemse producten. De meest bekende daarvan is de Peix sec (gedroogde vis), dat een van de ingrediënten is van de boerensalade die u geproefd moet hebben. Ook opmerkelijk is het vloeibare zout van Formentera of de honing (rozemarijn of thijm) van zeer hoge kwaliteit, de geitenkaas en de kruidenlikeur. De gewaardeerde wijn die dit eiland produceert wordt verkregen van de ongeënte wijnstokken, de druivenluisplaag van de 19e eeuw heeft dit eiland namelijk ongemoeid gelaten. Bovenop dit alles is er zelfs een speciaal receptenboek met traditionele gerechten van het eiland.

Wat u interesseert:

Uitzicht over het eiland Formentera.

Formentera is een Spaans eiland gelegen in de Middellandse Zee dat samen met Mallorca, Menorca en Ibiza deel uitmaakt van de comunidad autónoma van de Baleares.

Samen met Ibiza en enkele onbewoonde eilandjes rondom vormt het de zogenaamde Islas Pitiusas. In 2020 telde het 11.904 inwoners, 207 inwoners minder dan het jaar daarvoor, waarmee het het dunst bevolkte eiland van de Balearen is. Formentera is ook de op drie na grootste van de Balearen-archipel.

De gemeente Formentera omvat de volgende bevolkingskernen: San Francisco Javier (Sant Francesc de Formentera) – de gemeentelijke hoofdstad -, San Fernando de las Rocas (Sant Ferran de ses Roques), Cabo de Berbería (es Cap de Barbaria), Pilar de la Mola, La Sabina (sa Savina), El Pujols (es Pujols), El Caló (es Caló), Las Bardetas (ses Bardetes) en Las Salinas (ses Salines).

Geografie


Het eiland Formentera is het kleinste bewoonde eiland van de Balearen en het meest zuidelijke. Het ligt ten zuiden van het eiland Ibiza, waarvan het wordt gescheiden door de 6,3 km lange zeestraat van Los Freus. Het dichtstbijzijnde punt op het Iberisch schiereiland is Denia (Alicante), op 100 km afstand.

Het hoogste punt is de steile rotskust van La Mola (192 meter) waar in 1978 een gedenksteen werd opgericht voor Jules Verne die het eiland beschreef in een van zijn boeken.

Het heeft 69 km kustlijn, vol stranden en kliffen van grote schoonheid. Het is een zeer vlak eiland, met een maximale hoogte van 192 m (La Mola). Het klimaat is mild, met een gemiddelde jaartemperatuur van 18,6 graden Celsius en gemiddeld 2883 uren zonneschijn per jaar. De vegetatie, van het mediterrane type, combineert duingebieden met dennen, jeneverbes- en kreupelhoutbossen.

Uitzicht op de kustlijn van Formentera, vlakbij Cala Saona.

De stranden vallen op door hun natuurlijke schoonheid. De stranden van ses Illetes, cala Saona en es Migjorn worden het meest bezocht door gezinnen met kinderen, omdat ze meer zand en minder golven hebben. De rustigere en meer verborgen baaien zijn die van het eiland Espalmador, Levante, ses Platgetes en de gedeelten zonder hotels bij es Migjorn. De naaktstranden bevinden zich op het eiland Espalmador, in Levante en Caló d’Es Mort, hoewel het nudisme zeer wijdverbreid is en het heel normaal is op alle stranden mensen te vinden die het praktiseren gemengd met anderen die het niet doen.

In het noorden van het eiland liggen verschillende onbewoonde eilandjes, waarvan de belangrijkste Espalmador (ongeveer 240 ha) en Espardell (60 ha) zijn.

Het eiland Formentera bestaat administratief uit één enkele gemeente, ook Formentera genoemd, die de eilandjes Espalmador en Espardell omvat.

San Francisco Javier is het belangrijkste stedelijke centrum van het eiland en waar de overheidsadministraties zijn geconcentreerd. De gelijknamige haven bevindt zich in La Sabina, de enige toegang tot het eiland. De belangrijkste industrie is het toerisme, dat de paradijselijke stranden van het eiland exploiteert. De territoriale organisatie van het eiland is verdeeld in vier niveaus: el casamiento, la venda, la parroquia (de parochie) en el Consejo Insular (de Eilandraad).

Geschiedenis


De graftombe van Ca na Costa, het oudste megaliet van de Baleares.

De eerste menselijke aanwezigheid op Formentera dateert uit de Bronstijd, toen de megalithische graftombe van Ca na Costa, ontdekt in 1974, werd gebouwd. Dit grafmonument bestaande uit een centrale ronde kamer, afgebakend door grote verticale platen, omgeven door drie concentrische cirkels van kinderkopjes en tweeëntwintig radialen, alsmede een gang die naar het centrale deel van de constructie leidt. Het is gebouwd tussen 1900 en 1600 v. Chr., bevestigt het bestaan van een stabiele, georganiseerde bevolking in de vroege Bronstijd, zo’n 1000 jaar voordat de Feniciërs zich op Ibiza vestigden. Na een periode waarin het onbewoond bleef, zijn er sporen van de Punische en de Romeinse cultuur.

Cap de Barbaria is een geografisch gebied dat dichtbevolkt was tijdens de Vroege en Midden-Bronstijd (rond 1600-1000 v.C.). Het bewijs hiervan is te zien in de ongeveer twintig vindplaatsen van deze chronologie, waarvan er drie zijn opgegraven. Cap de Barbaria II is het meest omvangrijk, een complex bouwwerk met een ingewikkeld grondplan dat bestaat uit verschillende aan elkaar vastgemaakte zones en verschillende gebogen typologieën aanneemt: cirkels, halve cirkels, hoefijzervormig of elliptisch. Het lijkt erop dat de compartimentering van deze constructies verband hield met het gebruik dat van elke ruimte werd gemaakt: kamers, werkruimten of voor het onderbrengen van dieren. Cap de Barbaria I en III, daarentegen, zijn eenvoudiger constructies.

Overblijfselen uit de Romeinse tijd, Can Blai.

Ook uit de laat-Romeinse periode zijn er overblijfselen gevonden. Het dateert naar schatting van het einde van de 3e eeuw n.Chr. tot het begin van de 4e eeuw n.Chr. Het wordt gekenmerkt door een vierkant grondplan met op elke hoek een toren. De typologie ervan kan in verband worden gebracht met andere soortgelijke constructies in grensgebieden van het Rijk, zoals Roemenië, Bulgarije, Syrië, Palestina en Tunesië. De resultaten van de opgravingen van 1979 en 1980 doen vermoeden dat het om een onvoltooid werk gaat, mogelijk van particuliere aard, bedoeld als toevluchtsoord voor de bevolking van de omliggende gebieden. Het werd in 1994 uitgeroepen tot archeologische vindplaats van cultureel belang.

Er zijn geen aanwijzingen dat het eiland na de invallen van de Visigoten bewoond was, maar in ieder geval vanaf de 11e eeuw, tijdens de Arabische bezetting, had het eiland een stabiele bevolking, want er zijn overblijfselen van huizen, waterputten en waterreservoirs uit die periode. In 1109 werd het eiland geplunderd door de Noren onder leiding van Sigurd I tijdens de Noorse Kruistocht. Sigurd was ook de eerste Europese koning die op kruistocht ging. Hij vertrok uit Noorwegen in 1107 en vocht tegen de Moslims in Spanje, Lissabon, de Balearen en Palestina.

De troepen van Jaime I de Aragón, onder bevel van aartsbisschop Guillermo de Montgrí, veroverden de Pitiusas in 1235, die werden opgenomen in het koninkrijk Mallorca. Formentera werd nog steeds bewoond door Saracenen, volgens het Llibre dels Feyts geschreven door Jaime I zelf, dat deel uitmaakt van de vier grote middeleeuwse kronieken van de Kroon van Aragón. De naam van de kroniek in het Spaans zou Libro de los hechos (Boek van Feiten) zijn.

De Romaanse kapel van sa Tanca Vella, uit de 14e eeuw, gewijd aan San Valero

Na de verdrijving van de moslimbevolking mislukte de poging om een permanente bevolking op het eiland te vestigen, wegens de ruwheid van het eiland en de onveiligheid veroorzaakt door de invallen van de Berbers. Deze aanwezigheid duurde tot de 15e eeuw, toen het eiland werd ontvolkt, wat bekend staat als de eerste herbevolking. De romaanse kapel van Sa Tanca Vella, in San Francisco Javier, gebouwd in 1336, dateert uit deze periode.

Het eiland werd door de koning van Aragón, Alfonso V de Aragón (el Magnánimo), bij oorkonde van 1422 geschonken aan Juan de Vallterra, een edelman en jurist uit Valencia – tegelijkertijd door de Kroon benoemd tot baron van Torres-Torres, een stad in de buurt van Sagunto, en hoewel het zich nooit onder de heerlijkheid Vallterra heeft gevestigd, omdat het, ondanks de inspanningen van de jury’s van Valencia, moeilijk was mensen te vinden die zich op het eiland wilden vestigen, behielden de Vallterra’s de nominale heerlijkheid ten minste tot de 18e eeuw.

Gedurende de rest van de Middeleeuwen en de Renaissance werd Formentera slechts af en toe bevolkt door inwoners van het eiland Ibiza.

In 1695 werd het eiland definitief herbevolkt door mensen uit Ibiza, nadat het eiland was geschonken aan de Ibizanen Marc Ferrer en Toni Blanc als betaling voor bewezen diensten. Enkele jaren later, in 1726, werd de eerste kerk van Formentera gebouwd, gewijd aan San Francisco Javier, gebouwd als een fort om te schuilen voor aanvallen van piraten. Enkele verdedigingswerken en wachttorens langs de kustlijn vulden het verdedigingssysteem van het eiland aan en maakten de tweede herbevolking definitief. In de loop der tijden ontstonden kleine nederzettingen rond de kerken die werden gebouwd, hoewel het grootste deel van de bevolking altijd verspreid heeft gewoond in kleine landhuizen. Halverwege de 18e eeuw telde Formentera vierhonderd inwoners en aan het eind van de 19e eeuw telde het eiland al bijna tweeduizend inwoners.

Het dorpje El Calo.

Vanaf de jaren ’60 en ’70 begon zich een beginnende toeristische industrie te ontwikkelen, die gekenmerkt werd door een sfeer van ontspanning en rust. Pas in 1968 kreeg het eiland elektriciteit, en nog vier jaar later kreeg het de hulp van een onderzeese elektriciteitsleiding vanaf Ibiza. Tegelijkertijd begon aan het eind van de jaren zestig de hippiebeweging op Formentera, een feit dat de persoonlijkheid van het eiland diep heeft getekend.

De inwoners van Formentera hebben er lang voor gevochten dat het eiland niet langer afhankelijk zou zijn van Ibiza en dat het, net als de andere eilanden, een eigen eilandraad zou krijgen. In 2007, na de hervorming van het statuut van autonomie van de Balearen in 1983, kreeg Formentera zijn eigen eilandsraad, die zich afscheidt van de Consejo Insular de Ibiza y Formentera (eilandsraad van Ibiza en Formentera).

Demografie


Volgens het Spaans Nationaal Instituut voor de Statistiek had Formentera in 2019 12.111 geregistreerde inwoners, als volgt verdeeld:

De 9 dorpjes van het eiland Formentera
                      Plaatsnaam                         inw.   Plaatsnaam  inw.
San Francisco Javier San Francisco Javier
San Fernado de las Rocas
Cabo de Berbería
Pilar de la Mola
La Sabina
3.483
3.040
1.760
1.001
943
El Pujols
El Caló
Las Bardetas
Las Salinas
915
494
469
6
San Fernando de las Rocas
         bron:  INE 2019

De gemeente Formentera

Comunicatie


Ferry

Ferry Balearia vanaf Denia naar Formentera.

Sinds 2019 is er een rechtstreekse verbinding met het vasteland vanuit Denia (Alicante). De enige manier om het eiland te bereiken is per boot, hetzij vanuit Denia of vanaf het nabijgelegen eiland Ibiza. De boot is een voordelige manier om naar Formentera te reizen (vanuit Denia, vanaf 7€), waarbij u ook met de auto kunt komen, maar u kunt ook een fiets of een brommer huren, dit zijn meer gebruikelijk vervoermiddelen voor Formentera. De meest gebruikelijke haven van vertrek is Denia, voor het vasteland, of de haven van Ibiza tussen de eilanden. Er vertrekken ook boten van Playa d’en Bossa en Santa Eulalia (beide Ibiza).

Er zijn verschillende bedrijven actief. Sommige bieden snellere boten tegen een hogere prijs en andere bieden langzamere boten, maar tegen een goedkopere prijs.

Snelle boten die vertrekken vanuit de haven van Denia of vanuit Ibiza zijn: Ferry Ibiza Formentera, Mediterranea Pitiusa, Baleària, Trasmapi en Aqua Bus.

Cultuur


De film Lucía y el sexo is op dit eiland opgenomen. Enkele van de locaties die in de film voorkomen zijn de baai van Saona, het eiland Espalmador en de vuurtoren van Cabo de Berbería.

Feesten

Formentera viert zijn feesten rond 25 juli ter ere van San Jaime, beschermheilige van het eiland.


 

Naar boven

Verwant aan dit onderwerp:

Dit was een van de Spaanse Verhalen in de website spaanseverhalen.com. De verhalen in deze website zijn niet statisch, regelmatig worden de verhalen aangepast, kijk hiervoor naar deze mededeling:

  • Laatst bijgewerkt 2021-10-24

Coralma*

Spaanse Verhalen.  https://spaanseverhalen.com

Bronvermelding en referenties:
De veelal buitenlandse teksten van wikipedia zijn beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen. Ik heb deze teksten vertaald, gemengd, en vaak aangevuld met eigen kennis en ervaring, opgedaan in de periode dat ik in Spanje woon en aan deze artikelen werk.
Er kunnen ook andere bronvermeldingen zijn opgenomen, dat kunnen zaken zijn die ik, tijdens het onderzoek naar de artikelen, gelezen heb en in deze teksten verwerkt heb.

  • Anderstalige Wikipedia|taal=es|titel=Formentera|paginacode=137351875| datum=20211022
  • Nederlandse Wikipedia|taal=nl|titel=Formentera|paginacode=57486770| datum=20211022
  • Nederlandse Wikipedia|taal=nl|titel=Sigurd I|paginacode=58767106| datum=20211023
  • Bronvermelding: Formentera Illes Baleares |https://www.formentera.es/| datum=20211022
  • Bronvermelding: Consell Insular de Formentera |https://www.consellinsulardeformentera.cat/index.php?option=com_content&view=article&id=7174&Itemid=659&lang=es| datum=20211023

Deze tekst is beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen 3.0.

De foto’s/afbeeldingen zijn gelicenseerd onder  Wikimedia Creative Commons: CC BY 1.0 , CC BY 2.0 , CC BY 2.5 , CC BY-SA 2.0 , CC BY-SA 2.5, CC BY-SA 3.0 ,  CC BY-SA 4.0 , GNU-licentie voor vrije documentatie of Publiek Domein, als u op één van de link’s hieronder klikt, krijgt u de volledige informatie van deze foto’s/afbeeldingen te zien.

Coralma*, is eigen werk dat u terug kunt vinden als een CC BY-SA 4.0 file in Wikipedia Commons, waarmee ik aangegeven heb dat u vrij bent het werk te kopiëren, te verspreiden, te verzenden en om het werk aan te passen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.