Cordilleras Béticas

Cordilleras Béticas

De Cordilleras Béticas is een van de belangrijkste systemen van bergketens in Spanje. Het is ook de meest zuidelijke bergketen van het Iberisch schiereiland. Het strekt zich uit vanaf de Straat van Gibraltar tot Kaap Nao en en gaan zelfs door onder de Middellandse Zee tot aan de Sierra de Tramontana op Mallorca. Ze maakt deel uit van de Gibraltarboog, het Spaanse deel van de bergketen is onderverdeeld in de Prebetische, Subbetische en Penibetische bergketens. Als we de Gibraltarboog in zijn geheel bekijken dan zien we dat deze een grote boog vanuit Marokko vormt. Het komt vanaf het Rifgebergte dat van oost naar west langs de kust van Marokko loopt en steekt dan via de Straat van Gibraltar over naar het Iberisch schiereiland. Daar draait de boog verder door, terug naar het oosten. Het loopt hier vanaf de provincie Cádiz via Valencia naar de Balearen eilanden in de Middellandse Zee (hoe dit is ontstaan wordt duidelijk in de video boven dit artikel). De cordillera wordt in het noorden begrenst door het bekken van de Guadalquivir, dat haar scheidt van de Meseta Central en de Sierra Morena. Binnenin de boog, de zogenaamde concave, ligt de Alboránzee. De naam van het gebergte is afgeleid van de oude Romeinse provincie Baetica, een van de Romeinse keizerlijke provincies van het oude Hispania.

Wat interesseert u het meest: 

Gegevens
Land Spanje  (Marokko)
Verdeeld over de provincies: Cádiz, Sevilla, Málaga, Córdoba, Granada, Jaén, Almería, Albacete, Murcia, Alicante, (tot in de Baleares).
Karakteristieken
Deel systemen: Cordillera Prebética, Cordillera Subbética en het Cordillera Penibética.
Oriëntatie Van het zuidwesten naar het noordoosten.
Max. hoogte Mulhacén 3479 m.b.z.
Andere belangrijke toppen Pico Veleta (3.392 m), Sagra (2.381 m), Almaden (2.032 m) en Orduna (1.931 m).
Piedemonte (gebied grenzend aan een bergketen) Meseta Central, Sistema Ibérico en het stroomgebied van de Guadalquivir in het noorden en in het zuiden de Alboránzee.
Gevormd tijdens: Tertiare Tijdperk , dat 66 miljoen jaar geleden begon en 2,58 miljoen jaar geleden eindigden.
Lengte 600 km

Geografie


Het Baetic-systeem bestaat uit meerdere bergketens die zich uitstrekken van het westen van Andalucía tot de regio Murcia, het zuiden van Castilla-La Mancha en de provincie Alicante (Valencia). In het noorden wordt het begrensd door de vallei van de Guadalquivir, en door de zuidelijke rand van het Sistema Ibérico en de Meseta Central. Het Iberische systeem ontspringt ten noorden van het oostelijke deel van het Prebaetic-systeem, de meest noordelijke verlenging van het Baetic-systeem. Over het algemeen zijn de bergketens die deel uitmaken van dit systeem in zuidwest-noordoostelijke richting georiënteerd.

Localisatie van de Cordillera Bética en de verschillende onderdelen daarvan.

De bekendste bergketen van de cordillera Bética is de Sierra Nevada, waar zich de Mulhacén bevindt, de hoogste berg van het vasteland van Spanje en van het Iberisch Schiereiland. De Rots van Gibraltar wordt ook beschouwd als onderdeel van het Sistema Bética, maar niet het Cabo de Gata-gebied verder naar het oosten, dat rotsen van vulkanische oorsprong bevat.

De cordillera Bética vormt samen met het Rifgebergte (die samen de Gibraltarboog vormen) het meest westelijke segment van de mediterrane Alpiene orogeen (orogenese = gebergtevorming). Deze twee gebergten worden gescheiden door het Neogene Alboran-bekken en liggen tussen twee Hercynische platen, de Iberische  in het noorden en de Afrikaanse  in het zuiden.

Traditioneel worden binnen het Betische gebergte vier eenheden onderscheiden, van noord naar zuid:

De cordillera Prebética
Locatie van het Sistema Bético in Andalucía.

Het is het meest noordelijke deel van het Sistema Bética en strekt zich uit over het zuiden van Spanje, ten oosten van de cordillera Subbética, van de provincies Jaén en Granada tot de provincie Alicante. Het hoogste punt van de cordillera Prebética is de 2.382 m hoge Sierra de La Sagra.

De cordillera Prebética wordt onder andere gevormd door de bergketens van: 

Sierra Mágina
Sierra de La Sagra
Sierra de Cazorla
Sierra de Segura
Sierra de Alcaraz

Sierra de Castril
Sierra de la Sagra
Sierra del Taibilla
Sierra de María (overlapt met het sistema Penibética) 

Sierra de Mariola
Macizo del Montgó
Sierra de Bernia
Peñón de Ifach

Peñón de Ifach.
De cordillera Subbética

Deze loopt van Gibraltar naar de provincie Jaén het is ’t centrale deel binnen het Sistema Bética. Het hoogste punt, de Peña de la Cruz in de Sierra Arana, ligt op 2.027 m hoog .

De verschillende bergketens die er deel van uitmaken zijn:

Sierra del Aljibe (dit omvat het natuurpark Alcornocales)
Sierra de Grazalema
Sierra de Gibalbín
Sierra Subbética de Córdoba

Sierra Elvira
Sierra de Loja
Sierra de Arana
Sierra de Cogollos

Sierra de la Alfaguara
Sierra de Huétor
Sierra Sur de Jaén (overlapt met het Sistema Prebética)

Sierra Bermeja.
Surco Intrabético

Het gaat om een reeks min of meer gesloten en van elkaar gescheiden depressies die verspreid liggen tussen de Betische bergketens en de Penibetische bergketen (Ronda, Antequera, Granada, Baza, Guadix, Huéscar, enz.). Ze worden ook wel de Depresión Penibética (Penibetische depressie) genoemd.

De cordillera Penibética

De Cordillera Penibética is de meest zuidelijke van de Cordilleras Béticas, en loopt langs de zuidkust van Andalucía, van de kliffen van Roche (Conil de la Frontera), in de provincie Cádiz, tot de Sierra Cabrera (Mojácar) in de provincie Almería.

Het Sistema Penibética bevat het hoogste punt van het Iberisch schiereiland, de 3.478 m hoge Mulhacén in de Sierra Nevada; andere bergketens en kenmerken zijn:

Serrania de Ronda
Peñón de Gibraltar
Sierra de las Nieves
Sierra Blanca
Cordillera de Antequerana
Sierra de Tejeda
Sierra de Almijara
Sierra de Alhama

Sierra Nevada
Sierra de Lújar
Sierra de Contraviesa
Sierra de Cogollos
Sierra de Gádor
Sierra de Baza
Sierra de Filabres
Sierra de Alhamilla

Sierra Espuña
Sierra Cabrera
Sierra de las Estancias (bestaat uit een reeks valleien en depressies die het Sistema Penibética scheiden van het Sistema Subbética)

Geologie


Ligging van de Betische Cordillera in de geologische context van het Iberisch schiereiland.

Het is het samenkomen, opstuwen en soms overlappen van tektonische platen die deze bergketens doen ontstaan. Net als de Pyreneeën is deze keten ontstaan als gevolg van het compressieregime dat aan het eind van het Krijt begon en vooral de noordelijke en zuidelijke randen van de Iberische plaat trof. In tegenstelling tot de Pyreneeën is de structuur en de daaropvolgende evolutie echter veel complexer, aangezien deze keten het resultaat is van de interactie van twee grote platen en een continentaal blok (Alboran-microplaat, de huidige Binnenzones (Zona Interna Bética)) dat naar het westen beweegt en uiteindelijk botst met de Mesozoïsche randen van Iberië en NW-Afrika, waarbij het Cordillera Bética en het Rifgebergte werd gevormd.

Dis is waarom het Sistema Bética als geologisch kenmerk tot een groter orogenese behoort. De Gibraltarboog die hier de meest westelijke rand van de Alpiene Orogenese vormt. Geologisch gezien zijn het Rifgebergte in Marokko en de Serra de Tramuntana op het eiland Mallorca uitbreidingen van het Baëtisch systeem. 

De bergketens zijn ingedeeld op genetische gronden, d.w.z. volgens de plaats waar de materialen zijn gevormd waaruit de verschillende delen van het Betische complex zijn ontstaan. Bij alpiene plooiing wordt de sokkel ook samen met de sedimenten opgetild en maakt hij deel uit van de geplooide structuren. 

  • Zona interna bética: bevat materialen uit de sokkel, naast sedimenten.
  • Zona externa bética: bevat alleen sedimenten.
  • Eenheden van het Campo de Gibraltar: tussen de binnenste en de buitenste zone liggen de flysch-eenheden van de Campo de Gibraltar (comarca van Cádiz).

Tussen deze gebieden bestaan grote verschillen in structurele en lithologische componenten:

Zona interna (Binnenzones)

De uitbreiding van de binnenste zone valt in grote lijnen samen met de cordillera Penibética.

De binnenste zone is zeer complex door haar lithologie en structuur, aangezien zij sedimentaire materialen bevat van de bodem van de geul en van de pre-Alpiene sokkel zelf, die door de Alpenplooiing is opgeworpen; bovendien hebben de materialen metamorfe processen ondergaan en zijn er materialen van vulkanische oorsprong. Vanuit het oogpunt van de structuur is het ingewikkelder, aangezien de zuid-noordstuwing die door de Alpenplooiing is veroorzaakt, niet alleen heeft geleid tot plooiing, maar ook tot beweging in deze richting in de vorm van overschuiving (aardmantels die over elkaar heen schuiven).

Zona externa

Het is verdeeld in twee grote eenheden: Prebético en Subbético. In het algemeen zou men kunnen zeggen dat zij samenvallen met de Subbetische, maar een van de delen van de buitenste zone draagt de naam Subbetische, waarmee geografen het hele gebied, inclusief de Prebetische, aanduiden.

De zona externa (buitenste zone) is gevormd uit sedimentaire materialen die door de Alpine stuwkracht zijn opgeheven, geplooid en soms licht geribbeld. Deze zone is niet beïnvloed door metamorfe verschijnselen of door vulkanisme dat verband houdt met de alpiene plooiing zelf.

De surco intrabético kan deel uitmaken van de binnen- of buitenzone en is voor geologen niet van groot belang omdat het om morfologie gaat.

De cordilleras Béticas vormen de belangrijkste groep bergketens op het Iberisch schiereiland. Ze zijn ongeveer 600 km lang, langer dan de Pyreneeën. Ze zijn ook breder in het centrale deel en hun maximale hoogte (Mulhacén) is ook hoger dan die van de Pyreneeën (Aneto). Anderzijds geeft het als typische mediterrane berg minder een berggevoel, onder meer door zijn geringere continuïteit. De Betische bergketens hebben morfologische kenmerken die hen onderscheiden van een typisch Alpengebergte en hen tot mediterrane bergen maken. Dit zijn:

De noordzijde van Mulhacén, genomen vanaf de piste van Sierra Nevada.

De winterse westzijde van de Mulhacén.

        1. Hun compartimentering. Zij vormen geen ononderbroken barrière en bestaan uit een reeks bergmassieven die van elkaar gescheiden zijn door corridors waardoor zij dat gevoel van continuïteit verliezen. Deze corridors zijn door de mens gebruikt om vanuit de zee door te dringen of om de belangrijkste communicatiesystemen op te zetten.
            1. Pasillo Granada-Motril, tussen de Sierra de Almijara en de Sierra Nevada.
            2. Pasillo Guadix-Almería, door de Andarax-vallei tussen de Sierra de Baza en de Sierra de los Filabres.
            3. Pasillo Baza-Huéscar-Almería, door de Almanzora-vallei tussen de Sierra de las Estancias en de Sierra de los Filabres.
        2. Het heuvelachtige karakter van de hoogste delen van het gebergte. Hun hoogte is vergelijkbaar met die van de Pyreneeën. Het ontbreken van ruwe vormen (naalden, ribbels, enz.) betekent ook dat het gevoel van hoogte lager is. Dit komt door de structuur van het gebergte, maar ook door de zachtheid van de materialen waaruit de centrale kern van de Sierra Nevada bestaat. Wellicht hebben de grote ijstijden bijgedragen aan deze omstandigheid, die hun sporen hebben achtergelaten in de brede, gladde glaciale valleien. Het ligt aan de rand van het Penibético, op een lagere hoogte, waar het landschap meer bergachtig aanvoelt door de aanwezigheid van kalksteen en dolomieten, die in de vorm van een halo rond de Sierra Nevada in het gebied bekend als El Calar liggen.
Sierra de Alcazar.
De structuur van de Sistemas Béticos

De structuur is vrij complex met als gevolg dat het bestuderen hiervan nogal traag verloopt. In de loop van tijd zijn verschillende theorieën aangenomen. Aanvankelijk dacht men dat we in het centrale deel te maken hadden met een grote plooi die door erosie was weggesleten, en dat er op deze wijze in het noorden het Subbetische gebergte en in het zuiden het Penibetische gebergte was ontstaan.

Later dacht men dat het eigenlijk twee parallelle plooien waren, de ene hoger dan de andere, en dat ze gescheiden werden door een vallei.

In het midden van de 20e eeuw ontstonden moderne theorieën over de structuur van de Betische bergketens, die later op bepaalde punten werden gewijzigd. Het idee dat de Betische bergketens het resultaat zijn van aardverschuivingen werd vastgesteld. De eerste studies werden verricht door Blumenthal, die tussen 1927 en 1950 een reeks studies uitvoerde, voornamelijk in de westelijke helft van het Betische gebergte. Fallot voerde ook een reeks studies uit in de oostelijke helft tussen 1918 en 1960. Sindsdien kunnen we zeggen dat het onderzoek niet is gestaakt en mettertijd is toegenomen. Er zijn verschillende onderzoeksteams: Deense, Duitse en Nederlandse, die de studies van Blumenthal en Fallot onderzoeken en verdiepen. Vermeldenswaard is ook het Spaanse team van de geologische school van Granada, opgericht door de Catalaanse Fondbote. Dit betekent dat de zeer  gecompliceerde structuur van het Penibetica-gebergte, geleidelijk aan wordt vastgelegd.

    • Zona externa: plooien met lichte overschuivingen.
    • Zona interna: waar deze mantelverschuivingen in al hun complexiteit voorkomen, waardoor de structurele en lithologische complexiteit groter is.

Beschermde natuurgebieden


In het Betic-gebergte zijn de volgende beschermde natuurgebieden aangewezen:

  • Parque natural del Estrecho
  • Parque natural de Los Alcornocales
  • Parque natural de la Sierra de Grazalema
  • Reserva natural del Peñón de Zaframagón
  • Paraje natural de la Sierra Crestellina
  • Paraje natural Los Reales de Sierra Bermeja
  • Parque Nacional de la Sierra de las Nieves
  • Paraje natural del desfiladero de los Gaitanes
  • Paraje natural del Torcal de Antequera
  • Parque natural de los Montes de Málaga
  • Parque natural de las Sierras de Tejeda, Almijara y Alhama
  • Paraje natural de los acantilados de Maro-Cerro Gordo
  • Parque natural de las Sierras Subbéticas
  • Parque natural de Sierra de Huétor
  • Parque natural y parque nacional de Sierra Nevada
  • Parque natural de la Sierra de Baza
  • Paraje natural de Sierra Alhamilla
  • Parque natural del Cabo de Gata-Níjar
  • Parque natural de Sierra María-Los Vélez
  • Parque natural de Sierra Mágina
  • Parque natural de las Sierras de Cazorla, Segura y Las Villas
  • Parque natural de la Sierra de Castril
  • Parque natural de Sierra Espuña
  • Parque natural de Calblanque, Monte de las Cenizas y Peña del Águila
  • Parque natural de la Sierra de la Muela, Cabo Tiñoso y Roldán
  • Parque natural de la Sierra de Mariola
  • Parque natural del Carrascal de la Fuente Roja
  • Parque natural del Macizo del Montgó
  • Parque natural del Peñón de Ifach
  • Parque natural de la Sierra Helada

Natuurpark van de Sierra de la Muela, Cabo Tiñoso en Roldán in Cartagena.

Sierra de Almijara.

Sierra de Mariola.

Parque Natural del Macizo del Montgó.
Sierra Nevada.
Peñón de Gibraltar.
Sierra de la Horconera.
Sierra Mágina.
Sierra Escalona.
Sierra Alhamilla.

Naar boven

Verwant aan dit onderwerp:

 

This was one of the stories in the non-commercial website spaanseverhalen.com. The stories in this website are not static, the stories will be changed regularly, please look at this notice:

          • Last updated 2022-11-12

Coralma*

Sources and references:
The mostly foreign texts from wikipedia are available under the Creative Commons Attribution-Share Alike licence. I have translated, mixed, and often supplemented these texts with my own knowledge, and experience, gained during the time I live in Spain, and work on these articles.
Other source references may also be included, which may be things that I, while researching the articles, have read and incorporated into these texts

These texts are available under the licence Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen 3.0. CC BY-SA 3.0

Other references are:

The photos/images are licensed under Wikimedia Creative Commons: CC0 1.0CC BY 1.0, CC BY-SA 1.0, CC BY 2.0, CC BY-SA 2.0, CC BY-NC-SA 2.0, CC BY 2.5, CC BY-SA 2.5, CC BY 3.0, CC BY-SA 3.0, CC BY 4.0, CC BY-SA 4.0, Free Art License 1.3 or Public Domain

If you click on one of the links below, you will find the full information of these photos/images, the author, or the licence.

Coralma*, is own work that can be found as a CC0 1.0 or CC BY-SA 4.0 file in Wikipedia Commons. 

 


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

Hans Brongers Buitenfotografie

VOOR DAG EN DAUW IN DE NATUUR / BEFORE DAY AND DEW INTO NATURE

WordPress.com News

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

De niet genomen weg

Fietsen, wandelen, foto's, gedachten en meer.

%d bloggers liken dit: