Lambel

De Lambel


 

Kleinzoon van een Britse monarch met vijf hangers

Een barensteel of lambel (ook palesteel), in het Spaans heet het ook lambel, is een (kunstmatig) stuk dat veel wordt gebruik en meestal als een brisure of breuk waarmee het wapen van een zoon zich onderscheidt van dat van zijn vader. Daarnaast werd het ook veel gebruikt voor de aanduiding van een jongere familietak. In de literatuur is sprake van een barensteel met één pendant maar drie of vier hangers zijn de norm. Het was vroeger niet gebruikelijk om de wapenschilden van dochters met een barensteel te beladen maar ook in dit opzicht zijn vrouwen van tegenwoordig geëmancipeerd. Het woord Lambel is afkomstig van een oud Gallisch wordt, label, dat een knoop in een lint voorstelt die was vast gemaakt aan de helm

 

Het Ontstaan


Schild met vaantjes en de heraldische barensteel

Het gebruik van een barensteel is waarschijnlijk in de 13e eeuw ontstaan, tenzij men geloof hecht aan Beryl Platts verhaal dat de Graven van Boulogne met versierde hangers verwezen naar de dialogen tussen Karel de Grote en zijn biechtvader Alcuin. Wanneer een vader en zijn zoons samen ten strijde trokken, droeg de oudste zoon een lap stof over het schildhoofd van zijn schild. De jongere zoons droegen drie of meer aan een touw geregen vaantjes over het schild. Sneuvelde de vader dan werd de lap op het schild van de oudste zoon daarvan afgetrokken om te laten zien wie nu de aanvoerder was.

 

Het Uiterlijk


Blazoen van Anjou: azur bezaaid gouden lelies en een lambel dat is afgezet met drie pendanten van gules

Een lambel bestaat uit een horizontale dwarsbalk, vaak een “draad” genoemd en versierd met pendanten. Meestal is het aantal hangers (pendanten) drie of vier, maar het komt voor dat er meer of minder pendanten zijn. Het aantal pendanten wordt per geval bepaald. Volgens een brede consensus raakt de draad de randen van het schild niet en zijn de hangers trapeziumvormig (sommigen zeggen driehoekig). J.B. Rietstap wijst er in zijn “Armorial General preceded by a Dictionary of Coat of Arms Terms” van 1887 op dat “In de Middeleeuwen waren de pendanten vrij lang, ze waren niet driehoekig, maar hielden dezelfde breedte over hun gehele lengte, en de draad ging verloren aan de zijkanten van het wapen”.

In latere tijden werd de barensteel aan de einden afgeschuind en kregen de pendanten de vorm van een zwaluwstaart.

 

Het Gebruik


Blazoen van Clermont-en-Beauvaisis van 1218 tot 1252 (Hurepel): azuur bezaaid met gouden lelies en een lambel met vijf pendanten van gules.

Een lambel staat over het algemeen, op een enkele uitzondering na, aan de bovenkant van het wapenschild. Een van deze uitzonderingen is het wapenschild van de Heren van Beaujou, waarbij de lambel in het midden van het schild wordt geplaatst. In dit geval wordt gezegd dat de lambel over de andere afbeeldingen van het schild gelegd wordt (brochante).

Soms raakt de brisure de randen van het schild, in welk geval er wordt gezegd dat het getrimd is. Duhoux d’Argicourt is echter van mening dat het nooit de randen mag aanraken.

De Heren van Beaujeu: Goud, met klimmende zwarte leeuw gewapend met nagels van gules, aan het over de leeuw hangende lambel hangen vijf pendanten, ook gules.

In principe diende het als een brisure voor de oudste kinderen van dezelfde vader. Bij de dood van de vader nam de oudste zoon bezit van de erfenis, inclusief de wapens. De lambel ging vervolgens naar het wapen van de jongste zoon. De families, afstammelingen van de jongere kinderen, namen dan ook de gewoonte aan om het lambel op hun wapenschild te dragen. Waardoor het de meest gebruikte brisure werd.

De Engelse en Franse prinsen voerden in hun wapens barenstelen met drie, vier of vijf hangers of “pendants”. Op deze hangers werden kleine symbolen geplaatst die de kenner duidelijk maakten om wie het ging en tevens gaf het aan of de drager van het wapen een tweede, derde, een jongere zoon of een kleinzoon van het hoofd van een familie is.

Naar boven
Spaanse Verhalen. spaanseverhalen.com
Laatst bijgewerkt 2020-08-10

{{Bronvermelding Anderstalige Wikipedia|taal=es|titel=Lambel| oldid=120665982| datum=20200627}}
{{Bronvermelding Anderstalige Wikipedia|taal=es|titel=Barensteel| oldid=52801498| datum=20200116}}
{{Bronvermelding Nederlandse Wikipedia|taal=nl|titel=Barensteel|oldid=55878104| datum=20200627}}

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.